سفر اسکندر مؤمنی، وزیر کشور، به جمهوری آذربایجان با همراهی هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، فرصتی تازه برای پیوند میان دیپلماسی ملی و ظرفیت‌های اجرایی استان‌های مرزی فراهم کرد.
در جریان این سفر، روند اجرای توافقات رؤسای جمهور ایران و جمهوری آذربایجان و راهکارهای گسترش همکاری‌های اقتصادی، امنیتی و گردشگری و تسهیل ترددهای مرزی بررسی شد؛ موضوعاتی که گیلان به‌واسطه هم‌مرزی با جمهوری آذربایجان و برخورداری از ظرفیت‌های زمینی، دریایی و ریلی، در تحقق آن‌ها نقشی محوری دارد.
یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده از سوی استاندار گیلان، افزایش ظرفیت تردد کامیون‌ها از مرز آستارا بود. درحال‌حاضر روزانه حدود ۴۰۰ کامیون از این مرز عبور می‌کنند و هدف‌گذاری استان، افزایش این ظرفیت به حدود ۸۰۰ دستگاه در روز است.
تحقق این هدف نیازمند توسعه ظرفیت عملیاتی پایانه، هماهنگی بیشتر دستگاه‌های مستقر در مرز، مدیریت صف کامیون‌ها و تسریع خدمات گمرکی است. کاهش زمان توقف ناوگان و روان‌سازی عبور کالا می‌تواند هزینه حمل‌ونقل را کاهش دهد و جایگاه آستارا را در تجارت منطقه‌ای ارتقا بخشد.
کاهش تشریفات؛ کلید رونق تجارت مرزی
حق‌شناس در حاشیه این سفر بر کاهش بروکراسی اداری، تسهیل تشریفات گمرکی و افزایش تبادل اطلاعات میان گمرکات دو کشور تأکید کرد.
استفاده متقابل از نتایج بازرسی‌های گمرکی، در صورت توافق و انطباق با مقررات دو کشور، می‌تواند از کنترل‌های تکراری بکاهد و سرعت جابه‌جایی کالا را افزایش دهد، این اقدام علاوه بر تسهیل تجارت، زمینه رونق فعالیت‌های حمل‌ونقل، انبارداری، خدمات گمرکی و کسب‌وکارهای مرزی گیلان را فراهم می‌کند.
وزیر کشور در دیدار با ولایت عیوض‌اف، همتای آذربایجانی خود، بر گسترش همکاری‌های اقتصادی، امنیتی و گردشگری و تسهیل تردد میان دو کشور تأکید کرد.
تقویت همکاری‌ها در مقابله با جرایم سازمان‌یافته، جرایم سایبری، قاچاق مواد مخدر و تسریع در تعاملات حقوقی نیز از دیگر محورهای این دیدار بود؛ همکاری‌هایی که می‌تواند امنیت پایدار مرزها و بستر مطمئن‌تری برای فعالیت بازرگانان، گردشگران و سرمایه‌گذاران فراهم کند.
در ادامه این رایزنی‌ها، تدوین دو سند همکاری میان وزارتخانه‌های کشور ایران و جمهوری آذربایجان و همچنین وزارت کشور ایران و وزارت حوادث غیرمترقبه این کشور در دستور کار قرار گرفت.
نقش گیلان در توسعه روابط اقتصادی با جمهوری آذربایجان تنها به مرز زمینی آستارا محدود نمی‌شود. بندرانزلی، ظرفیت حمل‌ونقل دریایی و تکمیل مسیرهای ریلی، اجزای مکمل زنجیره تجارت و ترانزیت استان هستند.
پیوند ظرفیت‌های مرزی آستارا با بندرانزلی و شبکه ریلی و جاده‌ای، امکان توزیع بهتر بار، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و توسعه خدمات لجستیکی را فراهم می‌کند. در این میان، هدف اصلی آن است که افزایش مبادلات منطقه‌ای به ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری و رونق بنگاه‌های اقتصادی گیلان منجر شود.
گردشگری؛ ضلع دیگر همکاری‌های همسایگی
ظرفیت‌های طبیعی، ساحلی و فرهنگی گیلان، فرصت مناسبی برای افزایش رفت‌وآمد گردشگران میان ایران و جمهوری آذربایجان فراهم کرده است.
تسهیل تردد مسافران، معرفی هدفمند جاذبه‌های استان و تقویت ارتباط میان فعالان گردشگری دو کشور می‌تواند سهم گیلان از این بازار را افزایش دهد.
معرفی پروژه‌های آماده سرمایه‌گذاری و ایجاد ارتباط مستقیم میان فعالان اقتصادی دو طرف نیز می‌تواند همکاری‌های مشترک را از مبادلات مرزی فراتر برده و به سرمایه‌گذاری‌های پایدار منتهی کند.
سفر وزیر کشور به جمهوری آذربایجان و حضور استاندار گیلان در این مذاکرات، فرصتی برای تبدیل توافقات سیاسی به برنامه‌های اجرایی در استان است؛ فرصتی که نتیجه آن باید در افزایش ظرفیت مرز آستارا، کاهش زمان توقف کامیون‌ها، تسهیل رویه‌های گمرکی و رونق تجارت و گردشگری نمایان شود.
در این مسیر، آستارا و بندرانزلی دو نقطه مکمل یک راهبرد مشترک‌اند؛ راهبردی که با پیگیری منسجم می‌تواند گیلان را در مسیر یک بازی برد–برد برای توسعه روابط ایران و جمهوری آذربایجان قرار دهد.