ماحصل سفر ترامپ به چین چه شد؟

سفر تیم آمریکا به چین، موضوعی بود که شخص ترامپ انتظار آن را می‌کشید و از مدت‌ها پیش درباره آن سخن می‌گفت. اما از لحظه ورود هیئت آمریکایی به کشور میزبان، پکن با موضع قدرت وارد تعامل شد.
از آنجایی‌که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در لیست تحریم‌های چین قرار داشت، در همان ابتدا از ورود او با این عنوان ممانعت به عمل آمد و روبیو مجبور شد با نام دیگری وارد سرزمین چینی‌ها شود.
پازل این ماجرا وقتی کامل می‌شود که بدانیم، تنها چند روز پیش‌ از این سفر، آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه چین اعمال کرده بود.
پافشاری چین بر لیست تحریم‌های خود حتی در سطح ورود تیم آمریکایی را می‌توان پاسخی متقابل به پافشاری آمریکا بر اعمال تحریم دانست. این روند باعث شد ترامپ در زمان بازگشت بگوید که در حال بررسی لغو تحریم‌ها علیه شرکت‌های نفتی چینی است که «نفت ایران را خریداری می‌کنند.»
در خلال دیدارها، مسئله تایوان به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین نقاط اختلاف واشنگتن و پکن، مطرح شد. رئیس‌جمهور شی، باوجودآنکه در قامت میزبان حضور داشت، به آمریکا نه صرفاً توصیه، بلکه «هشدار داد» که مداخله آمریکا در این موضوع، می‌تواند به «درگیری» منجر شود.
چین تاکنون از درگیری نظامی با آمریکا در مسئله تایوان اجتناب کرده است. اما در این سفر، نشان داد که حاضر است در صورت اقدامات خصمانه ترامپ، حتی وارد جنگ شود.
این موضع‌گیری باعث شد که شخصی همچون ترامپ که در موضوعات متعدد اظهار نظر می‌کند، در موضوع تایوان، سؤال خبرنگاران را بدون پاسخ رها کند.
یکی دیگر از مهم‌ترین موضع‌گیری‌های رئیس‌جمهور چین از موضع قدرت، این بود که آمریکا را کشوری رو به افول می‌دانست. این موضوع باعث شد که ترامپ آن را نقل کرده و بگوید که با رئیس‌جمهور شی موافق است؛ اما دوران افول آمریکا را مربوط به ریاست جمهوری بایدن بداند.
حتی در روابط تجاری نیز، برخلاف تصور، چین وارد معامله با طرف آمریکایی نشد. پس‌ از آنکه مشخص شد چین تنها ۲۰۰ هواپیمای بوئینگ سفارش می‌دهد، سهام این شرکت ریزش داشت؛ زیرا انتظار می‌رفت سفارش چین بسیار بیشتر باشد.
موضع قدرت چین مقابل آمریکا، حتی در موضوعات تشریفاتی نیز به چشم می‌خورد. در جریان این سفر، یک تقابل شدید و فیزیکی میان مأموران سرویس مخفی آمریکا و نیروهای امنیتی چین اتفاق افتاد.
شاهدان عینی به فاکس‌نیوز گفته‌اند این درگیری روز پنجشنبه زمانی آغاز شد که مأموران امنیتی چین از ورود یکی از افسران مسلح سرویس مخفی به محوطه «معبد آسمان» جلوگیری کردند. این اتفاق باعث بروز تنشی شد که ورود هیئت‌های همراه به محل مراسم را بیش از ۳۰ دقیقه به تأخیر انداخت.
ایران، جنگ و تنگه
موضوع جنگ با ایران، یکی دیگر از مسائل مهمی بود که از هفته‌ها قبل، گمانه‌زنی‌هایی درباره آن به میان بود. ترامپ قصد داشت در این دیدار سه خواسته را مطرح کند.
اول آنکه، چین مجبور شود روابط تجاری با ایران، به‌ویژه خرید نفت را متوقف کند و دوم، پکن به تهران فشار وارد نماید تا خواسته‌های غیرقانونی آمریکا در مذاکرات را بپذیرد و مسئله سوم که حیاتی‌ترین خواسته ترامپ از ایران است، به باز شدن تنگه هرمز مربوط می‌شود.
در واکنش اما، چین تأکید کرد که به خرید نفت از ایران ادامه می‌دهد؛ موضوعی که خود ترامپ هم به آن اعتراف کرد. همچنین شی جین‌پینگ همواره از هرگونه ورود نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز خودداری نشان داده. در موضوع مذاکرات، پکن ضمن آمادگی برای تسهیل در رسیدن به توافق، موضع یا رویکردی نداشت که نشان‌دهنده فشار بر تهران برای «توافق به هر قیمتی» باشد.
در همین حین، تهران در یک اقدام هماهنگ و حساب‌شده، اجازه عبور چند نفت‌کش چینی از تنگه هرمز را صادر کرد. نکته مهم این بود که ایران حتی عبور نفت‌کش چینی را بر اساس قوانین و مدیریت خود، ممکن ساخت که نشان می‌دهد ضمن همکاری تجاری با چین، هیچ عقب‌نشینی‌ای در ماجرای تنگه نداشته است.